PrinciPIO – KATALOG – Kanton 2015


PRINCIPIO - Kanton - EMG - 2015 - Katalog z wystawy
Wstęp do katalogu: Grzegorz Jankowicz "Uleczyć ślepotę".
W jednej z włoskich baśni zebranych i wydanych przez Itala Calvino występuje zła 

mamka, która z zazdrości każe zabić trzy piękne księżniczki poślubione przez jej 

ukochanych królewiczów. Jednak zabójca nie uśmierca księżniczek. Oślepia je tylko i 

porzuca w lesie. Po wielu latach prawda wychodzi na jaw. Księżniczki wracają na 

zamek i opowiadają historię swej leśnej udręki. Podczas ich opowieści mamka drży 

ze strachu. Drży tak bardzo, że aby ją rozgrzać, królewicze zakładają jej koszulę ze 

smoły i pieką. Oto przerażający finał baśni!

Jaki jest związek między tą historią a linorytami PIOtra Kalińskiego? 

Metaforyczny. Mamka jest figurą siły, która uniemożliwia nam dostęp do świata, która 

skazuje nas na powierzchowny kontakt z rzeczywistością, która nas oślepia. Żadna 

relacja (między nami i innymi ludźmi, między nami a miejscem, które zamieszkujemy, 

między jednostkami i wspólnotami, między kochankami etc.) nie może się rozwinąć, 

gdy mamka jest w pobliżu. Od samego początku swej artystycznej drogi Kaliński 

próbuje przywrócić nam utraconą niegdyś umiejętność patrzenia na świat, uleczyć 

nas ze ślepoty, przywrócić nam możliwość nawiązania kontaktu z przedmiotami, 

miejscami oraz innymi istnieniami (nie tylko ludźmi). Nie czyni tego za pomocą 

realistycznych obrazów, lecz za pomocą dwuwymiarowych, najprostszych, 

elementarnych form naszego życia odbitych w linorycie. 

Ten gest puryfikacji jest pierwszym - niezbędnym - etapem pracy. Według 

Kalińskiego jakakolwiek zmiana w otaczającej nas rzeczywistości jest możliwa tylko 

wtedy, gdy zostaną ze sobą połączone dwa oczyszczone elementy, dwie formy, 

których wcześniej nie widzieliśmy, których nigdy byśmy nie zobaczyli, gdyby ktoś nie 

odegnał złej mamki i nie uleczył naszej ślepoty. 

Zatem patrzcie. 

Grzegorz Jankowicz